Argeș (reka)

Iz Wikipedije, proste enciklopedije
(Preusmerjeno s strani Argeş (reka))
Jump to navigation Jump to search
Argeș
Reka Argeș v Mihăilești-Cornetu
država Romunija
okrožje Argeș, Dâmbovița, Ilfov, Giurgiu, Călărași
Pritoki
 - levi Buda, Râul Doamnei, Dâmbovița
 - desni Neajlov
mesta Curtea de Argeș, Pitești, Oltenița
Izvir pogorje Făgăraș
 - nadmorska višina 2.030 m
Ustje Donava
 - lokacija Oltenița
Dolžina 350 km (217 mi)
Porečje 12.550 km2
Pretok
 - povprečje 73 m3/s (2.578 cu ft/s)
smer Donava-Črno morje
Argeș v Romuniji


Argeș (romunska izgovarjava [ard͡ʒeʃ]) je reka v južni Romuniji. Dolga je 350 km, njeno povodje pa meri 12.550 km². [1] Izvira v gorah Făgăraș v jużnih Karpatih in se izliva v Donavo pri kraju Oltenița.

Glavno mesto ob reki Argeș je Pitești. V zgornjem toku je reka zajezena z jezom Vidraru, ki je ustvaril jezero Vidraru. Njen zgornji tok nad jezerom Vidraru se imenuje Capra.

Ime[uredi | uredi kodo]

Verjamejo, da je reka isto kot Ὀρδησσός Ordessus, ime, ki ga omenja starogrški zgodovinar Herodot [2]. Etimologija Argeșa ni jasna. Tradicionalno se je zdelo, da izhaja iz starodavnega imena z rekonstruiranim izrazom *Argessis. Glavno mesto dačanskega voditelja Burebista se je imenovalo Argedava, vendar se zdi, da nima nobene povezave z imenom za reko. [3]

Po drugi etimologiji ime reke izhaja iz pečeneške besede, prenesene v romunščino kot argiș (kar pomeni 'višja tla'). Najzgodnejše različice imena, ki se nanašajo na mesto Curtea de Argeș ('Dvor na Argeșu'), so prav tako izpeljane iz besede: argyas (1369), argies (1379), arghiș (1427), ime za reko je verjetno povezano z imenom mesta.

Kraji[uredi | uredi kodo]

Ob reki se od izvira do izliva nahajajo mesta: Căpățânenii Ungureni, Căpățânenii Pământeni, Arefu, Poienarii de Argeș, Corbeni, Rotunda, Albeștii de Argeș, Curtea de Argeș, Băiculești, Merișani, Bascov, Pitești, Găești, Bolintin-Deal, Adunații-Copăceni, and Oltenița.

Vodna energija[uredi | uredi kodo]

Reko Argeș in nekatere njene pritoke izkoriščajo za pridobivanje vodne energije.[4] Sistem sestavlja več jezov, jezer, predorov in elektrarn.[5] Zajezitve, zgrajene na reki Argeș, so: Vidraru, Oiești, Cerbureni, Curtea de Argeș, Zigoneni, Merișani, Budeasa, Bascov, Pitești, Călinești (ali Golești), Zăvoiu (pri Mătăsaru), Ogrezeni in Mihăilești. [6] Tudi na pritokih so jezovi.

Pritoki[uredi | uredi kodo]

Levi pritoki reke Argeș so: Braia, Mândra, Buda, Valea cu Pești, Valea Lupului, Limpedea, Chiciura, Valea Iașului, Vâlsan, Râul Doamnei, Râncăciov, Cârcinov, Budișteanca, Sabar, Dâmbovița, Rasa, and Luica.

Desni pritoki so: Paltinul, Lespezi, Modrugazu, Cumpăna, Valea lui Stan, Arefu, Bănești, Valea Danului, Tutana, Schiau, Bascov in Neajlov.

Sklici[uredi | uredi kodo]

  1. Danube River Basin District, Part A - Roof Report, International Commission for the Protection of the Danube River -IPCDR, p 12
  2. George Ioan Brătianu, Une énigme et un miracle historique: le peuple roumain, Editura Științifică și Enciclopedică, Bucharest, 1989, p.138
  3. Alexandru Madgearu, "Români și pecenegi în sudul Transilvaniei", in Zeno-Karl Pinter, Ioan-Marian Țiplic, Maria-Emilia Țiplic (eds.), Relații interetnice în Transilvania, Sec. VI-XIII, Editura Economică, Bucharest, p.117. ISBN 973-709-158-2.
  4. "Archived copy". Arhivirano iz prvotnega spletišča dne 2013-10-14. Pridobljeno dne 2013-10-14. 
  5. "BAZINE HIDROGRAFICE ÎN ROMÂNIA" (PDF). Arhivirano iz prvotnega spletišča (PDF) dne 12 August 2011. Pridobljeno dne 20 September 2011. 
  6. """" (PDF). Arhivirano (PDF) iz prvotnega spletišča dne 27 March 2012. Pridobljeno dne 20 September 2011. 

Literatura[uredi | uredi kodo]

  • Administrația Națională Apelor Române, Cadastrul Apelor, Bukarešta
  • Institutul de Meteorologie și Hidrologie, Rîurile României, Bukarešta, 1971

Zunanje povezave[uredi | uredi kodo]