Argeș (reka)

Iz Wikipedije, proste enciklopedije
(Preusmerjeno s strani Argeş (reka))
Jump to navigation Jump to search
Argeș
Reka Argeș v Mihăilești-Cornetu
država Romunija
okrožje Argeș, Dâmbovița, Ilfov, Giurgiu, Călărași
Pritoki
 - levi Buda, Râul Doamnei, Dâmbovița
 - desni Neajlov
mesta Curtea de Argeș, Pitești, Oltenița
Izvir pogorje Făgăraș
 - nadmorska višina 2.030 m
Ustje Donava
 - lokacija Oltenița
Dolžina 350 km (217 mi)
Porečje 12.550 km2
Pretok
 - povprečje 73 m3/s (2.578 cu ft/s)
smer Donava-Črno morje
Argeș v Romuniji


Argeș (romunska izgovarjava [ard͡ʒeʃ]) je reka v južni Romuniji. Dolga je 350 km, njeno povodje pa meri 12.550 km². [1] Izvira v gorah Făgăraș v jużnih Karpatih in se izliva v Donavo pri kraju Oltenița.

Glavno mesto ob reki Argeș je Pitești. V zgornjem toku je reka zajezena z jezom Vidraru, ki je ustvaril jezero Vidraru. Njen zgornji tok nad jezerom Vidraru se imenuje Capra.

Ime[uredi | uredi kodo]

Verjamejo, da je reka isto kot Ὀρδησσός Ordessus, ime, ki ga omenja starogrški zgodovinar Herodot [2]. Etimologija Argeșa ni jasna. Tradicionalno se je zdelo, da izhaja iz starodavnega imena z rekonstruiranim izrazom *Argessis. Glavno mesto dačanskega voditelja Burebista se je imenovalo Argedava, vendar se zdi, da nima nobene povezave z imenom za reko. [3]

Po drugi etimologiji ime reke izhaja iz pečeneške besede, prenesene v romunščino kot argiș (kar pomeni 'višja tla'). Najzgodnejše različice imena, ki se nanašajo na mesto Curtea de Argeș ('Dvor na Argeșu'), so prav tako izpeljane iz besede: argyas (1369), argies (1379), arghiș (1427), ime za reko je verjetno povezano z imenom mesta.

Kraji[uredi | uredi kodo]

Ob reki se od izvira do izliva nahajajo mesta: Căpățânenii Ungureni, Căpățânenii Pământeni, Arefu, Poienarii de Argeș, Corbeni, Rotunda, Albeștii de Argeș, Curtea de Argeș, Băiculești, Merișani, Bascov, Pitești, Găești, Bolintin-Deal, Adunații-Copăceni, and Oltenița.

Vodna energija[uredi | uredi kodo]

Reko Argeș in nekatere njene pritoke izkoriščajo za pridobivanje vodne energije.[4] Sistem sestavlja več jezov, jezer, predorov in elektrarn.[5] Zajezitve, zgrajene na reki Argeș, so: Vidraru, Oiești, Cerbureni, Curtea de Argeș, Zigoneni, Merișani, Budeasa, Bascov, Pitești, Călinești (ali Golești), Zăvoiu (pri Mătăsaru), Ogrezeni in Mihăilești. [6] Tudi na pritokih so jezovi.

Pritoki[uredi | uredi kodo]

Levi pritoki reke Argeș so: Braia, Mândra, Buda, Valea cu Pești, Valea Lupului, Limpedea, Chiciura, Valea Iașului, Vâlsan, Râul Doamnei, Râncăciov, Cârcinov, Budișteanca, Sabar, Dâmbovița, Rasa, and Luica.

Desni pritoki so: Paltinul, Lespezi, Modrugazu, Cumpăna, Valea lui Stan, Arefu, Bănești, Valea Danului, Tutana, Schiau, Bascov in Neajlov.

Sklici[uredi | uredi kodo]

  1. ^ Danube River Basin District, Part A - Roof Report, International Commission for the Protection of the Danube River -IPCDR, p 12
  2. ^ George Ioan Brătianu, Une énigme et un miracle historique: le peuple roumain, Editura Științifică și Enciclopedică, Bucharest, 1989, p.138
  3. ^ Alexandru Madgearu, "Români și pecenegi în sudul Transilvaniei", in Zeno-Karl Pinter, Ioan-Marian Țiplic, Maria-Emilia Țiplic (eds.), Relații interetnice în Transilvania, Sec. VI-XIII, Editura Economică, Bucharest, p.117. ISBN 973-709-158-2.
  4. ^ "Archived copy". Arhivirano iz prvotnega spletišča dne 2013-10-14. Pridobljeno dne 2013-10-14. 
  5. ^ "BAZINE HIDROGRAFICE ÎN ROMÂNIA" (PDF). Arhivirano iz prvotnega spletišča (PDF) dne 12 August 2011. Pridobljeno dne 20 September 2011. 
  6. ^ """" (PDF). Arhivirano (PDF) iz prvotnega spletišča dne 27 March 2012. Pridobljeno dne 20 September 2011. 

Literatura[uredi | uredi kodo]

  • Administrația Națională Apelor Române, Cadastrul Apelor, Bukarešta
  • Institutul de Meteorologie și Hidrologie, Rîurile României, Bukarešta, 1971

Zunanje povezave[uredi | uredi kodo]